Kod Aztec - symbol z biletu kolejowego
Kod Aztec to dwuwymiarowy kod matrycowy opracowany w 1995 roku przez Andrew Longacre'a z firmy Welch Allyn i znormalizowany jako ISO/IEC 24778. Nazwę zawdzięcza centralnemu wzorcowi, który przypomina schodkową piramidę Azteków widzianą z góry. W Polsce większość osób zna go z biletów PKP Intercity i biletów komunikacji miejskiej wyświetlanych w aplikacjach, w Niemczech drukuje go Deutsche Bahn, a linie lotnicze używają go w elektronicznych kartach pokładowych zgodnych ze standardem IATA BCBP. Aztec pojawia się również na dokumentach urzędowych, na przykład na dowodach rejestracyjnych pojazdów w Polsce, gdzie koduje dane z dokumentu.
Budowa symbolu: bullseye w środku
W odróżnieniu od kodu QR, który ma wzorce w trzech rogach, Aztec umieszcza jeden wzorzec pozycjonujący dokładnie w środku symbolu. Są to koncentryczne kwadraty - naprzemiennie ciemne i jasne - tworzące tak zwany bullseye. Wokół niego biegnie warstwa trybu (mode message) z informacją o liczbie warstw danych i słów korekcyjnych. Dane są zapisywane spiralnie od środka na zewnątrz, warstwa po warstwie, więc symbol rośnie równomiernie we wszystkich kierunkach.
Występują dwa formaty. Compact ma bullseye z dwoma pierścieniami i 1-4 warstwy danych (od 15 x 15 do 27 x 27 modułów). Full ma trzy pierścienie i do 32 warstw, a największy symbol osiąga 151 x 151 modułów i mieści 3832 cyfry lub 3067 znaków alfanumerycznych. W większych symbolach dodawane są linie siatkowe (reference grid), które ułatwiają czytnikowi utrzymanie pozycji modułów.
Bez cichej strefy i z regulowaną korekcją
Najważniejsza cecha praktyczna kodu Aztec: nie wymaga cichej strefy. Ponieważ skaner lokalizuje symbol po centralnym wzorcu, a nie po krawędziach, kod może stykać się z tekstem, ramką czy grafiką. Na ciasnych biletach i ekranach telefonów to realna oszczędność miejsca. Korekcję błędów zapewnia kod Reed-Solomona, a jej udział można ustawić płynnie - norma zaleca co najmniej 23% plus trzy słowa kodowe, choć w praktyce generatory przyjmują wartości od 5% do 95%. Przy wyższym procencie symbol rośnie, ale znosi zarysowania, zagięcia i odblaski na wyświetlaczu.
Aztec kontra QR, DataMatrix i PDF417
Aztec jest gęstszy od kodu QR i zbliżony do DataMatrix, lecz w przeciwieństwie do tego ostatniego dobrze radzi sobie z dużą ilością tekstu, jak dane pasażera i trasy przejazdu. Telefony z systemami iOS i Android odczytują go natywnie, jednak część tanich czytników sklepowych obsługuje tylko QR i DataMatrix. W transporcie lotniczym Aztec konkuruje z PDF417: ten drugi dominuje na kartach papierowych, a Aztec na kartach w aplikacjach mobilnych, gdzie brak cichej strefy i odporność na odbicia światła mają większe znaczenie.
Druk, wyświetlanie i typowe błędy
Na papierze moduł powinien mieć co najmniej 0,3-0,4 mm, a na ekranie telefonu każdy moduł powinien odpowiadać minimum 2-3 pikselom fizycznym, inaczej skalowanie rozmyje krawędzie. Symbol zawsze drukuj jako kwadrat - Aztec nie ma wariantów prostokątnych i każde zniekształcenie proporcji psuje odczyt. Typowe problemy to: zbyt niska jasność ekranu, ochronna folia matowa rozpraszająca światło, kompresja JPEG zamazująca drobne moduły i ustawienie korekcji poniżej 10% przy druku termicznym. Jeśli kod ma być drukowany, zapoznaj się z poradnikiem jak wydrukować kod na etykiecie.