„Kod kreskowy" to potoczna nazwa całej rodziny różnych standardów - różnią się tym, ile i jakich danych mogą pomieścić, gdzie są używane i jaki sprzęt jest potrzebny do ich odczytu. Poniżej przegląd standardów, które obsługuje nasz generator, pogrupowanych według zastosowania.
Kody 1D handlowe
Kody liniowe używane w handlu detalicznym - do zeskanowania przy kasie sklepowej. Wymagają zwykle numeru zarejestrowanego w organizacji GS1.
Kody 1D przemysłowe
Kody liniowe do zastosowań wewnętrznych - magazyn, logistyka, etykiety produkcyjne. Treść definiujesz sam, bez rejestracji w zewnętrznej organizacji.
Kody 2D
Kody dwuwymiarowe - mieszczą znacznie więcej danych na mniejszej powierzchni niż kody liniowe, kosztem tego, że wymagają skanera 2D albo aparatu telefonu.
- Kod QR - Linki, vCard, WiFi - kod dwuwymiarowy
- DataMatrix - Znakowanie przemysłowe
- GS1 DataMatrix - DataMatrix z danymi GS1 (AI)
- Kod Aztec - Bilety i transport
- PDF417 - Dokumenty
Porównanie najważniejszych standardów
Pojemności w tabeli to maksima teoretyczne ze specyfikacji - w praktyce symbol zapełniony do granic robi się duży i trudny do odczytu, więc warto celować w ułamek tych wartości.
| Standard | Typ | Pojemność | Wymaga numeru GS1 | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|---|---|
| EAN-13 | 1D | 13 cyfr | tak | produkt w sklepie (Europa, świat) |
| EAN-8 | 1D | 8 cyfr | tak (osobna pula) | bardzo małe opakowania |
| UPC-A | 1D | 12 cyfr | tak | produkt w sklepie (USA, Kanada) |
| ITF-14 | 1D | 14 cyfr | tak (GTIN-14) | kartony zbiorcze, tektura |
| Code-128 | 1D | dowolny tekst ASCII, praktycznie do ok. 40 znaków | nie | magazyn, etykiety wewnętrzne |
| Code-39 | 1D | cyfry i wielkie litery, praktycznie do ok. 20 znaków | nie | starsze systemy, przemysł, wojsko |
| GS1-128 | 1D | do 48 znaków z identyfikatorami (01), (10), (17)... | tak | etykiety logistyczne, SSCC, partie i daty |
| Kod QR | 2D | do 7089 cyfr lub 4296 znaków alfanumerycznych | nie | linki, płatności, bilety, marketing |
| DataMatrix | 2D | do 3116 cyfr lub 2335 znaków | nie | elektronika, części, bardzo małe powierzchnie |
| GS1 DataMatrix | 2D | jak DataMatrix, z identyfikatorami GS1 | tak | leki (serializacja), wyroby medyczne |
| Aztec | 2D | do 3832 cyfr lub 3067 znaków | nie | bilety kolejowe i lotnicze, dokumenty |
| PDF417 | 2D (stosowy) | do 2710 cyfr lub 1850 znaków | nie | dokumenty tożsamości, karty pokładowe, listy przewozowe |
Kody 1D a 2D - na czym polega różnica
Kod liniowy (1D) zapisuje dane wyłącznie w szerokościach kresek i przerw - wysokość kresek to tylko zapas na niedokładne celowanie skanerem. Dlatego pojemność rośnie wraz z szerokością symbolu i szybko wyczerpuje miejsce na etykiecie. Kod dwuwymiarowy koduje dane w siatce ciemnych i jasnych modułów w obu kierunkach, więc ta sama treść zajmuje wielokrotnie mniejszą powierzchnię.
Druga różnica to korekcja błędów. Kody 1D mają najwyżej cyfrę kontrolną, która wykrywa pomyłkę, ale jej nie naprawia. Kody 2D zawierają nadmiarowe dane Reed-Solomona: kod QR na poziomie H odczyta się nawet przy zniszczeniu 30% powierzchni, DataMatrix odtwarza zwykle ok. 25%. To dlatego na QR można położyć logo w środku, a DataMatrix na części maszynowej przeżywa zadrapania. Cena za to jest jedna: kod 2D wymaga skanera obrazowego (kamery), zwykły laserowy czytnik kasowy go nie przeczyta. Dziś to coraz mniejszy problem - nowe kasy i każdy telefon mają kamerę - ale przy starszym sprzęcie magazynowym warto to sprawdzić.
Standardy specjalistyczne, które warto znać
- ISBN i ISSN - to nie osobne rodzaje kresek, tylko numery książek i czasopism zapisane jako zwykły EAN-13 z prefiksami 978/979 (książki) i 977 (prasa). Często towarzyszy im mały dodatek EAN-5 z ceną lub numerem wydania.
- GS1 DataMatrix w farmacji - od 2019 roku każde opakowanie leku na receptę w UE (dyrektywa fałszywkowa) nosi kod z GTIN, numerem serii, datą ważności i unikalnym numerem seryjnym, weryfikowany w aptece przy wydaniu. Ten sam standard wchodzi do wyrobów medycznych (UDI).
- GS1-128 na etykiecie logistycznej - numer SSCC palety, który czyta każdy magazyn sieci handlowej; bez niego dostawa do centrum dystrybucyjnego zwykle nie zostanie przyjęta.
- GS1 Digital Link - kod QR z adresem URL zawierającym GTIN, który kasa czyta jak EAN, a telefon klienta jak link do strony produktu. GS1 planuje, że do końca dekady takie kody będą powszechnie akceptowane przy kasach obok EAN („Sunrise 2027").
Częste pytania
Czy jeden produkt może mieć kilka kodów jednocześnie?
Tak i to częste: EAN-13 dla kasy, QR dla klienta, a na kartonie zbiorczym ITF-14 lub GS1-128. Ważne, żeby kody 1D nie stały obok siebie w jednej linii (mylą skaner) i żeby każdy miał własną cichą strefę - więcej w poradniku ciche strefy kodu kreskowego.
Który kod jest „najbezpieczniejszy" do druku na słabym sprzęcie?
Spośród 1D - Code-39 i ITF-14 (tylko dwie szerokości kresek), spośród 2D - DataMatrix z dużym modułem. Najbardziej wymagający jest drobny EAN-13 poniżej 80% rozmiaru nominalnego, bo ma cztery szerokości kresek i wąskie tolerancje.
Czym różni się QR od DataMatrix, skoro oba są kwadratowe?
QR ma trzy duże kwadraty pozycjonujące w rogach i jest optymalizowany pod odczyt telefonem z odległości. DataMatrix ma ramkę w kształcie litery L i zajmuje mniej miejsca przy tej samej treści, dlatego dominuje tam, gdzie liczy się każdy milimetr: na elektronice, lekach i częściach. Aparaty telefonów czytają QR natywnie, DataMatrix zwykle dopiero przez aplikację.
Jak wybrać właściwy standard
- Sprzedajesz produkt w sklepie? Potrzebujesz EAN-13 (Europa) albo UPC-A (USA/Kanada) - z numerem zarejestrowanym w GS1.
- Znakujesz opakowanie zbiorcze albo etykietę magazynową? Code-128 albo ITF-14 dają Ci pełną dowolność treści.
- Chcesz, żeby kod otwierał link albo wizytówkę na telefonie klienta? Kod QR czyta każdy aparat bez dodatkowej aplikacji.
- Znakujesz drobne elementy przemysłowe albo elektronikę? DataMatrix mieści dane na bardzo małej powierzchni.
Niepewny, który typ pasuje do Twojego przypadku? Zacznij od katalogu wszystkich generatorów na stronie głównej - każdy ma własną podstronę z opisem formatu wejścia i ograniczeń.