Rozmiar kodu EAN-13 nie jest dowolny - zbyt mały nie zeskanuje się przy kasie, zbyt duży niepotrzebnie zajmuje miejsce na opakowaniu. Standard opisuje rozmiar nominalny (100%)oraz dopuszczalny zakres powiększenia, w którym kod pozostaje w pełni czytelny dla skanerów w sklepach.
Rozmiar nominalny
Przy skali 100% pełny kod EAN-13 (kreski wraz z tekstem i marginesami wynikającymi z konstrukcji symbolu) ma w naszym generatorze wymiar 34,98 × 26,90 mm. To punkt odniesienia - producenci opakowań projektują pod ten rozmiar, chyba że mają konkretny powód, by go zmienić.
Zakres powiększenia 80-200%
W praktyce detalicznej kod EAN-13 pozostaje niezawodnie skanowalny w zakresie powiększenia od 80% (minimum używane na bardzo małych opakowaniach) do 200% (spotykane na dużych kartonach zbiorczych czy plakatach). Poniżej 80% ryzykujesz, że tanie skanery kasowe zaczną mieć problem z odczytem - zwłaszcza przy słabym druku albo błyszczącej folii.
| Skala | Szerokość | Wysokość |
|---|---|---|
| 80% | 27,98 mm | 21,52 mm |
| 100% (nominalny) | 34,98 mm | 26,90 mm |
| 150% | 52,47 mm | 40,34 mm |
| 200% | 69,96 mm | 53,79 mm |
Wartości zmierzone bezpośrednio w generatorze EAN-13 dla kodu 5901234123457, bez dodatkowych marginesów. Skalują się liniowo - potrzebujesz innej wartości procentowej? Ustaw ją w polu „Skala" parametrów wektorowych i odczytaj wymiar na żywo.
Skąd biorą się te liczby - moduł X
Specyfikacja GS1 nie podaje rozmiaru kodu w milimetrach wprost, tylko przez szerokość modułu X, czyli najwęższej kreski. Dla EAN-13 nominalny moduł wynosi 0,330 mm, dopuszczalny zakres to od 0,264 mm (80%) do 0,660 mm (200%). Symbol ma 95 modułów kresek i 18 modułów cichych stref (11 z lewej, 7 z prawej), a nominalna wysokość kresek to 22,85 mm. Stąd wszystko inne:
| Skala | Moduł X | Same kreski (95 X) | Z cichymi strefami (113 X) | Wysokość kresek |
|---|---|---|---|---|
| 80% | 0,264 mm | 25,1 mm | 29,8 mm | 18,3 mm |
| 100% | 0,330 mm | 31,4 mm | 37,3 mm | 22,9 mm |
| 120% | 0,396 mm | 37,6 mm | 44,7 mm | 27,4 mm |
| 150% | 0,495 mm | 47,0 mm | 55,9 mm | 34,3 mm |
| 200% | 0,660 mm | 62,7 mm | 74,6 mm | 45,7 mm |
Różnica między 37,3 mm w tej tabeli a 34,98 mm w tabeli wyżej wynika z tego, co liczymy: pierwsza wartość obejmuje pełne ciche strefy GS1, druga to faktyczny obrys pliku z naszego generatora, w którym cyfra po lewej stronie zajmuje część lewej strefy. Budowę symbolu w modułach rozkładamy krok po kroku w poradniku jak działa EAN-13.
Jaki rozmiar na jakie opakowanie
- Produkty skanowane przy kasie (kosmetyki, żywność, zabawki) - 80-200%, domyślnie 100%. Kasy sklepowe z czytnikami wielokierunkowymi radzą sobie w całym zakresie.
- Bardzo małe opakowania (szminka, gumy do żucia, przyprawy) - 80%, a gdy i to się nie mieści, rozważ EAN-8, który przy tej samej skali jest o prawie jedną trzecią węższy (67 modułów zamiast 95).
- Kartony i opakowania zbiorcze skanowane w magazynie - co najmniej 150%, a gdy skaner pracuje z odległości (na taśmociągu, z wózka widłowego) - 200%. Na tekturze falistej zamiast EAN-13 standardem jest ITF-14, który ma grubsze kreski i lepiej znosi nierówny druk.
- Etykiety do magazynów marketplace'ów (Amazon FBA, Allegro One Fulfillment) - operatorzy podają własne minima, zwykle między 100% a 150% i z kodem na płaskiej, nieklejonej powierzchni. Warto sprawdzić aktualne wymagania konkretnego magazynu.
Skracanie wysokości kresek - kiedy wolno
Najczęstszy kompromis na małych opakowaniach to obcięcie wysokości kodu (truncation) przy zachowaniu pełnej szerokości. GS1 tego nie zaleca, ale formalnie dopuszcza tam, gdzie nie ma innego wyjścia. Koszt jest konkretny: skaner wielokierunkowy przy kasie czyta kod wiązką ukośną i przy niskim symbolu coraz rzadziej trafia linią przez całą szerokość kresek - kasjer musi obracać produkt. Zasada praktyczna: nigdy nie obcinaj poniżej 15 mm, a szerokości nie zmniejszaj w ogóle, bo to ona decyduje o odczycie. Jeżeli brakuje miejsca i na to, lepszym wyjściem jest EAN-8 albo przeprojektowanie etykiety niż kod poniżej 80%.
Orientacja na zakrzywionych powierzchniach
Na butelkach, puszkach i tubkach kod ułożony „płotkiem" (kreski pionowe, symbol biegnie wokół obwodu) wygina się razem z opakowaniem - skrajne kreski znikają z pola widzenia skanera. Przy małych średnicach drukuj kod drabinką: kreski biegną wokół obwodu, a szerokość symbolu układa się wzdłuż osi butelki, gdzie powierzchnia jest płaska. GS1 podaje progi zależne od średnicy i skali; jako orientacyjną granicę można przyjąć, że przy średnicy poniżej ok. 10 cm kod w rozmiarze nominalnym powinien już stać drabinką.
Częste pytania
Czy mogę zmniejszyć kod do 70%, jeśli drukarnia ma dobrą jakość?
Formalnie to wyjście poza specyfikację i ryzyko przy odbiorze towaru przez sieć handlową, która może zażądać raportu z weryfikatora. Kod poniżej 80% bywa czytelny, ale przestaje być gwarantowany. Jak wygląda taka weryfikacja, opisuje poradnik jakość i weryfikacja kodu.
W jakiej rozdzielczości przygotować PNG, jeśli drukarnia nie przyjmie wektora?
Tak, żeby jeden moduł miał pełną liczbę pikseli - przy 100% i 600 dpi moduł 0,33 mm to prawie dokładnie 8 pikseli. Nie skaluj gotowego obrazka w programie graficznym; ustaw rozmiar od razu w generatorze. Dla drukarek etykiet 203 i 300 dpi rachunek jest w poradniku jak wydrukować kod kreskowy na etykiecie.
Czy te same wymiary obowiązują UPC-A?
Tak - UPC-A ma również 95 modułów i identyczny moduł nominalny 0,33 mm, różni się tylko symetrycznymi cichymi strefami po 9 modułów. Szczegóły w poradniku EAN-13 a UPC-A.
Redukcja szerokości kreski
Przy druku offsetowym lub fleksograficznym farba lekko się rozlewa, przez co kreski wychodzą grubsze niż w projekcie - to może zawęzić prześwity między nimi poniżej progu odczytu. Parametr redukcji szerokości kreski (w µm, dostępny w parametrach wektorowych generatora) kompensuje ten efekt, cofając kreski o zadaną wartość przed drukiem. Typowe wartości to 20-80 µm, zależnie od techniki druku i podłoża - najlepiej ustalić je z drukarnią na próbnym wydruku.
Gotowy do eksportu plik SVG albo PDF z wybraną skalą pobierzesz w generatorze EAN-13 - format wektorowy nie traci jakości przy dalszym skalowaniu w programie do składu.