GS1-128: język etykiet logistycznych
GS1-128 (dawniej UCC/EAN-128) to kod, który spina łańcuch dostaw. Znajdziesz go na etykiecie każdej palety wjeżdżającej do centrum dystrybucyjnego, na kartonach leków i żywności, na opakowaniach z datą ważności i numerem partii. Nie jest to nowa symbolika kreskowa, leczustandaryzowany sposób użycia kodu Code-128: ten sam alfabet, te same kreski i ta sama suma kontrolna modulo 103, ale z narzuconą gramatyką danych. Dzięki niej każdy system magazynowy na świecie rozumie, że ciąg cyfr po (17) to data ważności, a nie numer seryjny.
Znak FNC1 i identyfikatory zastosowania
Tym, co odróżnia GS1-128 od zwykłego Code-128, jest znak FNC1 umieszczony zaraz po znaku startu. Skaner, widząc go, przełącza się w tryb GS1 i wie, że dane trzeba interpretować wedługidentyfikatorów zastosowania (Application Identifiers, AI). Każdy AI to dwu- do czterocyfrowy prefiks określający znaczenie i format pola, które po nim następuje. W tekście pod kodem identyfikatory zapisuje się w nawiasach, ale nawiasy nie są kodowane w kreskach - służą tylko czytelności. Najczęściej używane AI to:
- (00) SSCC - 18-cyfrowy seryjny numer jednostki logistycznej (palety, kontenera);
- (01) GTIN - 14-cyfrowy numer produktu lub opakowania zbiorczego;
- (10) numer partii lub serii produkcyjnej, do 20 znaków alfanumerycznych;
- (17) data ważności w formacie RRMMDD;
- (21) numer seryjny pojedynczej sztuki, do 20 znaków;
- (15) data minimalnej trwałości, (37) liczba sztuk w opakowaniu, (3103) masa netto w kg.
Pola o stałej i zmiennej długości
Część identyfikatorów ma z góry określoną długość: po (01) zawsze następuje 14 cyfr, po (17) sześć, po (00) osiemnaście. Skaner wie, gdzie kończy się pole, więc następny AI można dokleić bezpośrednio. Inne pola, np. (10) partia i (21) numer seryjny, mają długość zmienną - jeżeli po nich występują kolejne dane, trzeba je zakończyć separatorem FNC1, który w odczytanym ciągu pojawia się jako znak GS (ASCII 29). Dobra praktyka: pola o zmiennej długości umieszczaj na końcu symbolu, wtedy separator nie jest potrzebny. Generator wstawia FNC1 automatycznie na podstawie nawiasów, a Ty musisz tylko zadbać o właściwą kolejność i poprawność danych: błędny GTIN bez cyfry kontrolnej albo data „240231" zostaną zakodowane, lecz odrzuci je system odbiorcy.
Limit długości i etykieta logistyczna GS1
Specyfikacja GS1 ogranicza pojedynczy symbol GS1-128 do 48 znaków danych i fizycznej długości 165 mm łącznie ze strefami ciszy. To celowe: zbyt długi kod nie mieści się w polu widzenia skanera i czyta się go zawodnie. Jeśli informacji jest więcej, dzieli się je na dwa lub trzy symbole - dokładnie tak wygląda standardowa etykieta logistyczna GS1 na palecie: u dołu kod z SSCC (00), wyżej kod łączący (02) GTIN zawartości z (37) liczbą kartonów i (10) partią, a obok dane tekstowe dla człowieka. Przy jeszcze większej ilości danych, np. serializacji leków, stosuje się dwuwymiarowy GS1 DataMatrix, który obsługuje te same identyfikatory na znacznie mniejszej powierzchni.
Druk i typowe błędy
Na etykietach logistycznych GS1 zaleca szerokość modułu od 0,495 mm do 1,016 mm oraz wysokość kresek minimum 32 mm, aby skanery bramowe i wózkowe czytały kod z kilku metrów. Strefy ciszy to co najmniej 10 modułów z każdej strony. Najczęstsze błędy to kodowanie nawiasów jako zwykłych znaków (kod wygląda poprawnie, ale skaner zwraca tekst z nawiasami i system go odrzuca), brak separatora po polu zmiennej długości w środku symbolu, przekroczenie 48 znaków oraz pominięcie FNC1 na początku - wtedy powstaje zwykły Code-128, który magazyn przyjmie jako ciąg bez znaczenia. Numery GTIN i SSCC muszą pochodzić z puli przydzielonej przez GS1; jak ją uzyskać, opisujemy w poradniku jak zdobyć kod kreskowy GS1. Przed wysyłką pierwszej palety sprawdź etykietę skanerem online i upewnij się, że odczyt zawiera znak FNC1 i poprawne separatory.