Po co istnieje EAN-8
EAN-8 powstał z bardzo praktycznego powodu: na niektórych opakowaniach po prostu nie da się zmieścić pełnego kodu EAN-13 w czytelnym rozmiarze. Gumy do żucia, batoniki, szminki, małe tubki kremu, opakowania leków OTC czy pojedyncze baterie mają powierzchnię nadruku tak małą, że trzynastocyfrowy symbol musiałby być pomniejszony poniżej progu, przy którym skaner kasowy jeszcze go odczyta. EAN-8 jest od niego o około 40 procent węższy, a przy tym koduje pełnoprawny numer GTIN-8, który działa w tych samych kasach, systemach magazynowych i katalogach co zwykłe kody sklepowe.
EAN-8 to nie skrócony EAN-13
To najczęstsze nieporozumienie wokół tego standardu. EAN-8 nie powstaje przez obcięcie cyfr z EAN-13 ani przez wybranie jego fragmentu. GTIN-8 to osobna, niezależna pula numerów, którą organizacje GS1 przydzielają pojedynczo, na konkretne produkty, a nie w postaci prefiksu firmy jak przy kodach 13-cyfrowych. Ponieważ numerów 8-cyfrowych jest bardzo mało (w każdym kraju tylko kilkaset tysięcy), GS1 wydaje je oszczędnie i zwykle wymaga uzasadnienia, że produkt naprawdę nie pomieści dłuższego kodu. Z tego samego powodu firma, która ma już prefiks GS1 dla EAN-13, nie może samodzielnie „wyprodukować" sobie kodu EAN-8 z własnej puli.
Budowa numeru GTIN-8
Osiem cyfr dzieli się na trzy części. Pierwsze dwie lub trzy cyfry to prefiks GS1 organizacji, która wydała numer (dla Polski 590). Kolejne cztery lub pięć cyfr to numer produktu nadany bezpośrednio przez GS1, a ostatnia, ósma cyfra to cyfra kontrolna liczona tym samym algorytmem modulo 10 co w EAN-13: cyfry na pozycjach nieparzystych mnoży się przez 3, na parzystych przez 1, wynik sumuje i dopełnia do najbliższej dziesiątki. W generatorze wpisujesz 7 cyfr, a cyfrę kontrolną narzędzie dolicza samo; jeśli chcesz sprawdzić gotowy kod z opakowania, skorzystaj z kalkulatora cyfry kontrolnej.
Sam symbol kreskowy ma identyczną logikę jak EAN-13: znak startu, cztery cyfry po lewej stronie, znak środkowy, cztery cyfry po prawej i znak stopu. Różnica polega na tym, że w EAN-8 lewa połowa używa wyłącznie zestawu kodowania A, bo nie ma tu „ukrytej" trzynastej cyfry, którą w EAN-13 koduje się przez układ zestawów A i B.
Wymiary, druk i odczyt
Rozmiar nominalny EAN-8 (100%) to 26,73 × 21,31 mm łącznie ze strefami ciszy, a dopuszczalny zakres skalowania wynosi od 80% do 200%. Strefy ciszy są tu proporcjonalnie ważniejsze niż w dużych kodach: po lewej i prawej stronie symbolu potrzeba co najmniej 7 modułów pustego tła, co przy 100% daje około 2,3 mm. Małe opakowania często zaginają się lub mają zakrzywioną powierzchnię (tubki, butelki), dlatego kod umieszcza się tak, aby kreski biegły równolegle do osi krzywizny. Do nadruku na folii warto pobrać plik wektorowy SVG lub PDF i włączyć redukcję szerokości kreski, która kompensuje rozlew farby. Więcej o marginesach znajdziesz w poradniku o cichych strefach kodu kreskowego.
Najczęstsze błędy
- Użycie EAN-8 „bo ładniej wygląda". Jeśli na opakowaniu mieści się EAN-13 w skali 80%, GS1 oczekuje właśnie jego. Numer GTIN-8 trzeba uzyskać osobno.
- Obcięcie kodu EAN-13 do ośmiu cyfr. Taki numer jest technicznie poprawny, ale wskazuje na zupełnie inny (lub nieistniejący) produkt w bazie GS1.
- Zbyt mały kod na zakrzywionej powierzchni. Laser skanera widzi wtedy kreski o różnej szerokości i odrzuca odczyt.
- Wpisanie 8 cyfr z własną cyfrą kontrolną. Generator przyjmuje 7 cyfr danych; podanie błędnej ósmej skutkuje innym kodem niż zamierzony.
Jeśli nie masz jeszcze numeru, przeczytaj jak zdobyć kod kreskowy GS1.