Do czego służy kod EAN-13
EAN-13 to najpowszechniejszy kod kreskowy świata - widnieje na niemal każdym produkcie w sklepie, od batonika po pralkę. Jego zadaniem jest jednoznaczna identyfikacja jednostki handlowej: kasa sklepowa odczytuje 13 cyfr, odnajduje towar w bazie i pobiera cenę. Ten sam numer krąży dalej w całym łańcuchu dostaw - w zamówieniach hurtowni, systemach magazynowych, na fakturach elektronicznych i w katalogach marketplace'ów. Formalnie numer zapisany w kodzie nazywa się GTIN-13 (Global Trade Item Number), a „EAN-13" to nazwa samej symboliki kreskowej, która go przedstawia. W praktyce obu określeń używa się zamiennie.
Budowa numeru: prefiks, firma, produkt, cyfra kontrolna
Trzynaście cyfr nie jest przypadkowym ciągiem. Pierwsze trzy cyfry to prefiks organizacji GS1, która wydała pulę numerów - dla GS1 Polska jest to 590. Wbrew obiegowej opinii prefiks nie mówi, gdzie produkt wyprodukowano, tylko gdzie zarejestrowała się firma (polska spółka może sprzedawać towar z Azji pod kodem 590). Kolejne 4-7 cyfr to numer firmy przydzielony przez GS1, następne cyfry to numer produktu nadawany już przez producenta, a ostatnia, trzynasta cyfra to cyfra kontrolna obliczana algorytmem modulo 10. Dzięki niej skaner wykrywa większość błędów odczytu - jeśli suma się nie zgadza, kasa po prostu nie przyjmie kodu. Generator liczy cyfrę kontrolną automatycznie; wystarczy wpisać 12 cyfr.
EAN-13 a UPC-A, EAN-8 i ITF-14
Rodzina kodów GTIN ma kilku krewnych, których łatwo pomylić. UPC-A to 12-cyfrowy standard północnoamerykański - każdy UPC-A jest jednocześnie poprawnym EAN-13 z zerem na początku, dlatego europejskie skanery czytają oba bez problemu. EAN-8 to skrócona, 8-cyfrowa wersja dla bardzo małych opakowań (gumy do żucia, kosmetyki podróżne), gdzie pełny kod by się nie zmieścił. ITF-14 z kolei oznacza opakowania zbiorcze - karton z 24 sztukami produktu ma własny, 14-cyfrowy numer zbudowany na bazie EAN-13 pojedynczej sztuki. Na półce sklepowej spotkasz EAN-13, w magazynie ITF-14.
Wymiary i druk
Norma GS1 definiuje rozmiar nominalny EAN-13 jako 37,29 × 25,93 mm (100%) i dopuszcza skalowanie od 80% do 200%. Poniżej 80% rośnie ryzyko, że tańsze skanery kasowe nie odczytają kodu; powyżej 200% kod zajmuje niepotrzebnie dużo miejsca. Równie ważne jak rozmiar są jasne strefy ciszy po obu stronach symbolu oraz kontrast: czarne kreski na białym tle to standard, a kolorowe warianty (granat, ciemna zieleń) działają tylko wtedy, gdy tło pozostaje jasne. Do druku profesjonalnego pobieraj SVG lub PDF - formaty wektorowe skalują się bez utraty ostrości, a opcja redukcji szerokości kreski kompensuje rozlew farby na papierze i folii.
Najczęstsze błędy przy tworzeniu kodów EAN-13
- Wymyślony numer. Kod wygenerowany z dowolnych 13 cyfr będzie poprawny technicznie, ale nie jest zarejestrowany - Allegro, Amazon czy sieci handlowe weryfikują numery w bazie GS1 i odrzucają takie produkty. Numer trzeba kupić w GS1 Polska.
- Nieproporcjonalne skalowanie. Rozciągnięcie kodu tylko w poziomie zmienia szerokość kresek i psuje odczyt; skaluj zawsze proporcjonalnie albo użyj parametru wysokości.
- Brak stref ciszy. Tekst, ramka lub grafika tuż przy kodzie sprawiają, że skaner nie znajduje jego początku.
- Jasny kod na ciemnym tle. Skanery laserowe widzą „odwrócony" kod jako szum.
Jeśli chcesz zrozumieć algorytm cyfry kontrolnej krok po kroku, zajrzyj do poradnika jak działa EAN-13, a gotowy kod możesz od razu dopasować do etykiety w narzędziu Kod na etykietę.