Czym jest kod QR i gdzie go spotkasz
Kod QR (Quick Response) to dwuwymiarowy kod matrycowy opracowany w 1994 roku przez japońską firmę Denso Wave na potrzeby śledzenia części samochodowych. Dziś jest najbardziej rozpoznawalnym kodem 2D na świecie, a jego specyfikację opisuje norma ISO/IEC 18004. W przeciwieństwie do klasycznego kodu kreskowego, takiego jak EAN-13, który mieści kilkanaście cyfr, kod QR przenosi całe zdania, adresy URL albo dane konfiguracyjne. Spotkasz go na plakatach i opakowaniach, w aplikacjach płatniczych, na biletach, w menu restauracji, a w Polsce coraz częściej na fakturach i formularzach podatkowych, gdzie pozwala zeskanować dane przelewu lub numer dokumentu bez przepisywania.
Budowa symbolu: wzorce pozycjonujące i wersje
Każdy kod QR składa się z modułów - jasnych i ciemnych kwadratów ułożonych w siatkę. Trzy duże kwadraty w rogach to wzorce pozycjonujące (finder patterns), dzięki którym skaner rozpoznaje orientację symbolu i może go odczytać pod dowolnym kątem, również do góry nogami. Między nimi biegną linie synchronizujące, a w większych symbolach pojawiają się dodatkowe małe wzorce wyrównujące, które korygują zniekształcenia geometryczne, na przykład gdy kod jest nadrukowany na butelce.
Rozmiar symbolu określa wersja - od 1 do 40. Wersja 1 ma 21 x 21 modułów, każda kolejna dodaje cztery moduły na bok, a wersja 40 osiąga 177 x 177 modułów. Im więcej danych i im wyższy poziom korekcji, tym wyższa wersja jest potrzebna. Maksymalna pojemność to 7089 cyfr, 4296 znaków alfanumerycznych lub 2953 bajty.
Tryby kodowania i korekcja błędów
Dane można zapisać w czterech trybach: numerycznym (same cyfry, najbardziej oszczędny), alfanumerycznym (cyfry, wielkie litery i kilka znaków specjalnych), bajtowym (dowolne dane, w tym polskie znaki w UTF-8) oraz kanji dla pisma japońskiego. Generator dobiera tryb automatycznie, ale warto wiedzieć, że adres URL pisany małymi literami ląduje w trybie bajtowym i zajmuje więcej miejsca niż ten sam tekst wielkimi literami.
Kod QR wykorzystuje korekcję Reed-Solomona w czterech poziomach:
- L - odtwarza do 7% uszkodzonych danych, najmniejszy symbol,
- M - do 15%, domyślny i najczęściej wybierany kompromis,
- Q - do 25%, dla trudnych warunków druku,
- H - do 30%, pozwala wstawić logo w środek kodu.
Czym różni się od innych kodów 2D
W porównaniu z DataMatrix kod QR jest większy przy tej samej ilości danych, ale znacznie łatwiej odczytać go zwykłym telefonem bez dodatkowej aplikacji. Aztec nie potrzebuje cichej strefy i króluje na biletach, a PDF417 to kod stosowy stosowany w dokumentach urzędowych. Jeśli celem jest kontakt z konsumentem - strona WWW, wizytówka vCard, hasło do Wi-Fi, płatność - kod QR pozostaje najbezpieczniejszym wyborem.
Rozmiar, druk i najczęstsze błędy
Moduł kodu QR powinien mieć co najmniej 0,4-0,5 mm przy druku na papierze, a cały symbol do skanowania telefonem z odległości ramienia nie mniej niż 2 x 2 cm. Wokół kodu zostaw cichą strefę szerokości czterech modułów. Najczęstsze przyczyny problemów z odczytem to: odwrócone kolory (jasny kod na ciemnym tle), zbyt mały kontrast, logo zasłaniające wzorce pozycjonujące, rozciągnięcie obrazu w jednej osi oraz długie adresy z parametrami śledzącymi, które wymuszają wysoką wersję i drobne moduły. Przed drukiem nakładu zawsze sprawdź kod kilkoma telefonami - pomoże w tym także nasz skaner kodów działający w przeglądarce.